nunu hafıza · Hatırladığımız Her Şey Bizimle #1: Evvel Temmuz ve Anneannemin Narı

Bugün 14 Temmuz. Evvel Temmuz.

Anneannem her Temmuz başında iki şey yapardı.

Önce bir cam kırardı. Temmuz ayının kötülük getireceğine inanırdı; nazar oradan çıksın, kötülük evden uzaklaşsın diye.

Sonra bir nar kırardı. Yere atardı, taneler dört bir yana dağılsın diye. Çünkü nar bereketti; ne kadar geniş alana yayılırsa, evdeki bolluk o kadar çok olacaktı. Aynı ritüeli bir de yılbaşı gecesi yapardı.

Ben çocukken bunun neden Temmuz'da olduğunu bilmezdim. Şimdi biliyorum.

Evvel Temmuz nedir?

Evvel Temmuz, Miladi takvimde Temmuz'un 14. günü, Rumi takvimde ise Temmuz'un 1. günüdür. "Evvel" Arapçada "ilk" demek yani "Temmuz'un başlangıcı."

Ve bu gelenek 4000 yıl öncesine dayanıyor. Bereket tanrısı Tammuz'a adanan, hasadın kutlandığı, bir sonraki yılın bereketli geçmesi için dilekler tutulan bir gün. Temmuz, doğanın kendini yeniden ürettiği, çiçeğin tohuma dönüştüğü zamandır. Ekilenin, emek edilenin umutla hasat edildiği zaman.

Yani anneannemin o narı kırarken yaptığı şey, aslında binlerce yıllık bir hafızanın devamıydı. O bunu bilmiyordu belki. Ben de bilmiyordum. Ama eller hatırlıyordu.

Hafıza böyle bir şey.

Bir gelenek kitaplarda yazmasa da, evlerde, mutfaklarda, ellerde yaşar. Anneannem bana Tammuz'u anlatmadı; sadece her Temmuz bir nar kırdı. Ve o nar, 4000 yıllık bir hikâyeyi bana kadar taşıdı.

Bugün Evvel Temmuz. Ve ben, anneannemin bilmeden taşıdığı o hafızayı, şimdi bilerek taşıyorum.

Çünkü unutmadığımız hiçbir şey, tamamen yok olmuş sayılmaz. 🤍

Bu Evvel Temmuz'da sizin de bir dileğiniz, bir bereket temenniniz var mı? Yorumlara yazın — birlikte hatırlayalim.